powrót

Światowe rezerwy złota – ile kruszcu magazynowane jest w skarbcach banków centralnych?

Światowe rezerwy złota - GoldBroker.pl

Historia pokazała, że wartość złota wzrasta wtedy, gdy spada jego podaż i na innych rynkach pojawiają się problemy – konflikty zbrojne, kryzysy na giełdzie lub rosnąca inflacja. Z tego powodu, dla większości krajów to właśnie złoto jest jednym z ważnych składników rezerw walutowych. 

Powód przechowywania przez kraje części rezerw walutowych w złocie jest taki sam, jak ten, dla którego inwestorzy decydują się na zakup złota inwestycyjnego. Pozwala to na dywersyfikację aktywów i zabezpieczenie finansów przed ujemnymi stopami procentowymi, czyli utrzymanie stabilności i bezpieczeństwa walutowego. Mimo chwilowych wahań, wartość złota w długim okresie wykazuje trend wzrostowy. Kraj, który posiada jego duże rezerwy jest bardziej wiarygodny w oczach partnerów, inwestorów i pożyczkodawców. 

Dobrym przykładem sytuacji na świecie, która spowodowała wzrost wartości złota, jest pandemia COVID-19. Niepewność przyszłości, zamknięcie gospodarek, przerwy w pracy kopalni, a także spadek popytu na wiele usług i towarów wpłynęły na sytuację na giełdzie, a co za tym idzie inwestorzy zaczęli lokować kapitał w innych, bezpieczniejszych aktywach – m.in. w złocie. Nastąpił wzrost cen, a dotychczasowy rekord osiągnięto w sierpniu 2020 roku, kiedy wartość uncji złota wyniosła ponad 2000 dolarów amerykańskich. 

Rezerwy złota państw – ile wynoszą?

Jak wykazano w raporcie World Gold Council, światowe rezerwy złota zgromadzone w bankach centralnych wynoszą 35171 ton – to 17% dotychczas wydobytego złota. Zdecydowanym liderem światowych rezerw złota są Stany Zjednoczone, które posiadają go aż 8133 ton i jest to prawie 80% wszystkich rezerw walutowych tego kraju. 

Lista Państw, które posiadają największe rezerwy złota (wg raportu World Gold Council z grudnia 2020 roku): 

  • Stany Zjednoczone – 8133,5 ton (79,3% rezerw walutowych),
  • Niemcy – 3362,4 ton (76,5% rezerw walutowych),
  • Międzynarodowy Fundusz Walutowy – 2814 ton,
  • Włochy – 2451,8 ton (71,2% rezerw walutowych), 
  • Francja – 2436,1 ton (66,4% rezerw walutowych), 
  • Rosja – 2298,5 ton (23,8% rezerw walutowych), 
  • Chiny – 1948,3 ton (3,6% rezerw walutowych), 
  • Szwajcaria – 1040 ton (6,2% rezerw walutowych), 
  • Japonia – 765,2 ton (3,4% rezerw walutowych), 
  • Indie – 670,1 ton (7,2% rezerw walutowych), 
  • Holandia – 612,5 ton (69,1% rezerw walutowych), 
  • Turcja – 567,9 ton (44,8% rezerw walutowych), 
  • Europejski Bank Centralny – 504,8 ton (33,4% rezerw walutowych), 
  • Tajwan – 423,6 ton (4,9% rezerw walutowych), 
  • Kazachstan – 383,3 ton (68,6% rezerw walutowych). 

Rezerwy walutowe NBP

Rezerwy walutowe gromadzone przez Narodowy Bank Polski w zdecydowanej większości (ponad 70%) zawierają rządowe papiery wartościowe, a także papiery emitowane przez instytucje międzynarodowe oraz agencje rządowe. W ich skład wchodzą też lokaty w bankach o wysokiej ocenie wiarygodności, a także złoto monetarne

Na koniec 2020 roku rezerwy złota NBP wynosiły 228,7 ton i stanowiły 7,5% aktywów. W czerwcu 2021, pierwszy raz od dwóch lat, Narodowy Bank Polski zwiększył zasoby złota o prawie 2 tony (1866 kg). W najbliższych kilku latach NBP planuje dokupić nawet 100 ton złota. Ostatnie duże zakupy miały miejsce w 2019 roku, kiedy dokupiono ok. 125 ton złota

Polskie złoto ze względów bezpieczeństwa przez wiele lat przechowywane było w skarbcu w Londynie, ale w ostatnich latach podjęto decyzje o stopniowym przenoszeniu jego zasobów do skarbców NBP zlokalizowanych w Polsce. W 2019 roku do Polski przetransportowano 100 ton złota

Narodowy Bank Polski udostępnia możliwość zwiedzania skarbca podczas specjalnej wycieczki. 

Zasoby złota na świecie 

Światowa Rada Złota poinformowała, że w 2019 roku nastąpił pierwszy roczny spadek wydobycia złota od 2008 roku – było o 1% mniejsze niż w 2018 roku, kiedy odnotowano rekord wydobycia (ponad 3500 ton) . Wiele osób uważa, że jest to początek tzw. “peak gold” (szczytu złota), czyli maksimum wydobycia tego kruszca. Po osiągnięciu szczytu wydobycie złota ma systematycznie spadać w ciągu kilku kolejnych dekad. Są to jednak jedynie teorie, a nie oficjalne informacje. 

Ilość złota, która ciągle pozostaje w ziemi szacowana jest w oparciu o rezerwy (złoto, którego wydobycie jest opłacalne po aktualnej cenie) i zasoby (złoto, którego wydobycie może być opłacalne po wyższej cenie, ale wymaga to dalszych badań). Jak podaje US Geological Survey, podziemne zasoby złota wciąż wynoszą około 50 000 ton. Do tej pory wydobyto około 190 000 ton

Wciąż powstają nowe kopalnie złota, ale okrycia dużych złóż są coraz rzadsze (obiecujące w nowe złoża złota są tereny Afryki Zachodniej, gdzie panuje skomplikowana sytuacja polityczna). Zdecydowana większość aktualnie wydobywanego złota pochodzi z kopalń, które eksploatowane są od dziesięcioleci. Największym źródłem złota w historii był basen Witwatersrand w RPA – z tego rejonu pochodzi niemal 40% złota wydobytego do tej pory na całym świecie. 

Złoto jest zasobem odnawialnym i można poddawać je recyklingowi. To duża zaleta w stosunku do zasobów nieodnawialnych (np. ropa naftowa), których złoża kiedyś się wyczerpią i nie będzie można pozyskać ich w inny sposób. W tej sytuacji produkcja złota nie zostanie wstrzymana nawet wtedy, gdy nie będzie możliwe już jego wydobycie, choć z pewnością podaż będzie znacznie mniejsza. Złoto znajduje się m.in. w elektronice użytkowej (m.in. smartfony, komputery, telewizory), czyli urządzeniach, które mają swój cykl życia, po którego wyczerpaniu stają się bezużyteczne. Aktualnie wiele firm pracuje nad technikami efektywnego pozyskania złota z odpadów elektronicznych. Przeczytaj też: Jakie czynniki wpływają na ceny złota inwestycyjnego?